تحولات منطقه

ناصرالدین‌شاه در سفر دوم خود به اروپا، در سال ۱۸۷۸، تحت‌تاثیر رژه قزاق‌های روسی و ظاهر آراسته آنها، از تزار خواست با فرستادن چند تن از افسران قزاق، نیرویی شبیه به آنها در ایران تشکیل دهد. روس‌ها که همیشه درصدد افزایش نفوذ خود در ایران بودند ...

چرا قزاق ها وابسته و ژاندارم ها ملی‌گرا بودند؟
عکس | ژاندارمهای ایران در کنار یالمارسن سوئدی
زمان مطالعه: ۱ دقیقه

ناصرالدین‌شاه در سفر دوم خود به اروپا، در سال ۱۸۷۸، تحت‌تاثیر رژه قزاق‌های روسی و ظاهر آراسته آنها، از تزار خواست با فرستادن چند تن از افسران قزاق، نیرویی شبیه به آنها در ایران تشکیل دهد. روس‌ها که همیشه درصدد افزایش نفوذ خود در ایران بودند، از این مسئله استقبال و افرادی را برای آموزش نیروها، به ایران اعزام کردند. هر چند بر اساس قانون، نیروی قزاق تحت نظر وزارت جنگ بوده و حقوق آنها به صورت منظم پرداخت می‌شد، اما در عمل فرمانده بریگاد قزاق تصمیم‌های خود را پس از مشورت با سفارت روسیه در تهران و ستاد ارتش روسیه در قفقاز اجرا می‌کرد. امین‌الدوله درباره وابستگی قزاق‌ها به شاه ایران می‌گوید: «بریگارد قزاق که در زمان ناصرالدین‌شاه بودجه معینی داشته و برحسب ظاهر، تحت امر وزارت جنگ بود، در دوره مظفری نه به شاه اعتتایی دارد و نه از کسی گوش شنوایی.» در زمان مجلس دوم مقرر شد به منظور برقراری امنیت کشور و همچنین اخذ مالیات، نیروی ژاندارمری تشکیل شود. ایران برای تحقق این مسئله، از افسران سوئدی کمک گرفت. بعد از تشکیل ژاندارمری و اقدامات آنها برای ایجاد امنیت در کشور، احترام عمومی به آنها افزایش یافت. در دوران جنگ جهانی اول، زمانی که ایران، وجود اعلام بی‌طرفی، مورد هجوم قدرت‌های درگیر جنگ شد، نیروهای ژاندارمری تحت تاثیر افسران سوئدی و همچنین نزدیکی به سیاستمداران وطن‌دوست، با اشغال ایران مخالفت کردند. پس از به قدرت رسیدن رضاخان، وی توانست با برکناری ماژور کیهان، فرمانده ژاندارمری، از وزارت جنگ و دادن مسئولیت‌های این وزارتخانه به قزاق‌ها، نیروهای ژاندامری را به حاشیه براند. رضاخان در مرداد ۱۳۰۰، اعلام کرد که نیروهای ژاندارمری آموزش مناسبی ندیده و به نیروهای بی فایده‌ای تبدیل شده‌اند. پس از آن، وی تلاش کرد با جذب برخی از نیروهای ژاندارمری و همچنین، ورود افراد وابسته به خود به درون این نیرو، ژاندارمری را تضعیف کند. مروری بر فعالیت‌های دو نیروی قزاق و ژاندارمری، نشان می‌دهد که وابستگی اولی به نیروهای خارجی سبب شده بود تا آنها همواره از این نیروها، برای اهداف خودشان در طول دوران فعالیت قزاق‌ها استفاده ببرند؛ اما نیروهای ژاندارمری به دلیل اینکه ایده ایجاد آنها، توسط یک نیروی سوم(سوئد) که تحت نفوذ انگلیس و روسیه نبود، شکل گرفت؛ همچنان که محبوب مردم بود، احساسات ملی گرایانه‌ای در وقایع و حوداث پیش رو از خود بروز داد. از همین رو، بعد از کودتای رضاخان تضعیف این نیرو در دستور کار قرار گرفت.

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
در زمینه انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
  • لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • مدیر سایت مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظرات پس از تأیید منتشر می‌شود.
captcha